بازگشت به صفحه کامل

ملاک‌های داوری کتاب‌های تصویری‌داستانی کودکان و نوجوانان

ملاک‌های داوری کتاب‌های تصویری‌داستانی کودکان و نوجوانان


(گروه کتاب‌های تصویری مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز)

۱. بهره‌مندی از متن واژگانیِ ادبی: برخوردار از خلاقیت، سادگی، روانی، انسجام زبانی، منطق و ساختار رواییِ مناسب با مخاطب، دور از زیاده‌گویی.

۲. بهره‌مندی از متن تصویری هنرمندانه: برخوردار از خلاقیت، طراحی قوی، خیال‌انگیزی، رنگ‌پردازی مناسب با اثر و مخاطب، دارای ساختار رواییِ متناسب با متن واژگانی و مخاطب، فضاسازی، شخصیت‌پردازی، زمینه‌آفرینی و انتخاب زاویه‌دید مناسب، دربردارنده‌ی دیدگاهِ ویژه‌ی تصویرگر (نسبت به روایت واژگانی).

 ۳. برهم‌کنشِ تفسیریِ واژگان و تصویرها با تأکید بر نقش کارگردان‌گون تصویرگر و سناریست‌گون نویسنده (نویسنده در جایگاه فیلم‌نامه‌نویسی ظاهر می‌شود که متن واژگانی را همچون فیلم‌نامه‌ای دکوپاژنشده آماده می‌کند و تصویرگر همچون کارگردانی که این متن را دکوپاژ می‌کند و به تصویر می‌کشد).

۴. برخورداری از پرامتن (paratext) مناسب (شامل آستر پیشباز و بدرقه، صفحه‌ی شناسنامه، صفحه‌ی عنوان، متن واژگانی و تصویری رو و پشت جلد، اندازه‌ و  فرمت کتاب، نوع و اندازه‌ی فونت، کیفیت چاپ) در جهت کلیت‌بخشی به اثر.

5. طرفداری از کودک و نوجوان در جایگاه شخصیت داستانی و مخاطب: استفاده‌ از شگردهای توانمندسازی، تمرکززدایی، خوانش انتقادی؛ احترام به فهم کودک، پرهیز از شعاری‌بودن‌، توجه به موضوعها و درونمایه‌های مورد نیاز مخاطب، طرح انعطاف‌پذیر موضوعها و درونمایه‌ها، پرهیز از کلیشه‌های جنسیتی، نژادی، طبقاتی، فرهنگی و دینی، برخورداری از امید و شوق به زندگی و تغییر.

6. توجه به کنش‌گری و سوژگی دو سویه‌ی شخصیتها (کودک (یا جانشین او) و بزرگ‌سال).

7. برخورداری از طنز، شوخ‌طبعی و پرسش‌انگیزی.

8. داشتن اصالت (نویسنده و تصویرگر سبک ویژه و یگانه‌ی خود را داشته باشند؛ همچنین کارهای پیشین خود را تکرار نکرده باشند. و کتاب در کل نسبت به آثار مشابه اصیل و گامی به پیش باشد).

9. برخورداری از سادگی و همزمان پیچیدگی و ژرفا.

10. تبدیل‌شدن اثر به کلیتی یگانه (کتاب تصویری کلیتی بیش و مستقل از جمع ساده‌ی اجزای تشکیل‌دهنده‌ی آن است).